Bathinda
ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਬਠਿੰਡਾ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ {ਪੰਜਾਬ,}ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ।ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵੀ ਹੈਂ । ਇਹ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੈ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 227 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ.।ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਚੌਹਾਨ ਦੁੱਗ ਕਿਲੇ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਜੀ ਰਤਨ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸਲਤਨਤ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਚੌਹਾਨ ਦੁੱਗ ਕਿਲੇ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਜੀ ਰਤਨ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ।ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਇਥੇ ਏਮਜ਼ ਹੌਸਪੀਟਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। . ਬਠਿੰਡਾ ਲਹਿਰਾ ਮੁਹੱਬਤ ਵਿਖੇ ਦੋ ਆਧੁਨਿਕ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਹਨ , ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਦ ਪਲਾਂਟ, ਦੋ ਸੀਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ (ਅੰਬੂਜਾ ਸੀਮੈਂਟਸ ਅਤੇ ਅਲਟਰਾਟੈਕ ਸੀਮਿੰਟ ਲਿਮਟਿਡ), ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਛਾਉਣੀ, ਇੱਕ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਚਿੜੀਆਘਰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਸੂਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ; ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਉਤਪਾਦਨ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ.
ਆਬਾਦੀ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਆਰਜ਼ੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 285,813 ਸੀ। ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਰਤ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 151,782 ਅਤੇ 134,031 ਸਨ ।. ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਪੁਰਸ਼ 868 ਔਰਤਾਂ ਹਨ । ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 211,318 ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 118,888 ਮਰਦ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 92,430 ਔਰਤਾਂ ਹਨ । ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 82 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ । ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਬੱਚੇ (ਉਮਰ 0 ਤੋਂ 6) 30,7116, ਹਨ
ਰੁਚੀ ਦੇ ਸਥਾਨ
1 ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ
2 ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ
3 ਮੇਸਰ ਖਾਨਾ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ
ਕਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ. ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨਾ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ
ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿਚ ਇਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਜੀ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਜ ਤਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।
ਬਠਿੰਡਾ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ {ਪੰਜਾਬ,}ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ।ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵੀ ਹੈਂ । ਇਹ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੈ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 227 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ.।ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਚੌਹਾਨ ਦੁੱਗ ਕਿਲੇ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਜੀ ਰਤਨ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
 |
| Qila Mubarak Bathind |
ਆਬਾਦੀ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਆਰਜ਼ੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 285,813 ਸੀ। ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਰਤ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 151,782 ਅਤੇ 134,031 ਸਨ ।. ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਪੁਰਸ਼ 868 ਔਰਤਾਂ ਹਨ । ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 211,318 ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 118,888 ਮਰਦ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 92,430 ਔਰਤਾਂ ਹਨ । ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 82 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ । ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਬੱਚੇ (ਉਮਰ 0 ਤੋਂ 6) 30,7116, ਹਨ
ਧਰਮ
ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ 62.61% ਲੋਕ ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਧਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ 35.04% ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ. ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਈਸਾਈ, ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਜੈਨ ਹਨ। ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਿੱਖ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 70.89% ਬਣਦੇ ਹਨ।ਰੁਚੀ ਦੇ ਸਥਾਨ
1 ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ
2 ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ
3 ਮੇਸਰ ਖਾਨਾ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ
ਕਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ. ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨਾ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ
ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿਚ ਇਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਜੀ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਜ ਤਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।
